Türkiyə və İraq arasında imzalanan "İnkişaf yolu" layihəsi ilə bağlı sazişlər regionda yeni nəqliyyat və ticarət imkanları yarada bilər. Layihə həm iki ölkə üçün, həm də Azərbaycan və Türk dünyası baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Xeberhub.com xəbər verir ki, məlumatın əsas mənbəyi Oxu.Azdır.
İraq Baş naziri Əli əz-Zeydi və onu müşayiət edən nümayəndə heyətinin Türkiyəyə səfəri zamanı "İnkişaf yolu" layihəsi çərçivəsində bir sıra sənədlər imzalanıb. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanla keçirilən görüşlərdən sonra tərəflər arasında müxtəlif sahələri əhatə edən razılaşmalar əldə olunub.
Sazişlərin imzalanması zamanı qısa müddətli gərginlik də yaşanıb. Belə ki, İraqın nəqliyyat nazirinin "İnkişaf yolu" layihəsi ilə bağlı sənədi imzalamaqda tərəddüd etdiyi bildirilib. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan məsələ ilə bağlı nümayəndələrə müraciət etdikdən sonra İraq Baş naziri nəqliyyat nazirinə sənədi imzalamağı tapşırıb.
Razılaşmadan sonra Türkiyə və İraq arasında Fişhabur-Ovaköy sərhəd-keçid məntəqəsi vasitəsilə dəmir yolu və avtomobil daşımalarına dair Anlaşma Memorandumu, həmçinin nəqliyyat infrastrukturunun inkişafına dair Çərçivə Anlaşma Memorandumu imzalanıb.
Ekspertlərin fikrincə, "İnkişaf yolu" layihəsi Türkiyənin Avropa, Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya arasında tranzit mövqeyini gücləndirə bilər. Layihənin Bəsrə körfəzindən başlayaraq İraq ərazisindən Türkiyəyə, oradan isə Avropaya uzanması nəzərdə tutulur.
Beynəlxalq münasibətlər üzrə şərhçi İsmayıl Cingöz bildirib ki, layihə Türkiyənin şərq-qərb və şimal-cənub nəqliyyat xətlərinin kəsişməsində yerləşən logistika mərkəzi rolunu artıracaq.
Onun sözlərinə görə, "İnkişaf yolu"nun Orta Dəhlizlə inteqrasiyası Azərbaycanın nəqliyyat imkanlarını da genişləndirə bilər. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Zəngəzur bağlantısı və Xəzər üzərindən keçən marşrutlarla birlikdə bu layihə Bəsrə körfəzi, Türkiyə, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya arasında yeni iqtisadi əlaqələr yarada bilər.
Ekspert qeyd edib ki, layihə Türk Dövlətləri Təşkilatı ölkələri üçün də mühüm imkanlar açır. Nəqliyyat, enerji və ticarət əlaqələrinin genişlənməsi təşkilatın iqtisadi inteqrasiya imkanlarını gücləndirə bilər.
Layihənin digər mühüm tərəfi isə enerji və ticarət marşrutlarının şaxələndirilməsidir. "İnkişaf yolu" Körfəz ölkələrinin Türkiyə və Avropa bazarlarına çıxışını asanlaşdıra, İraqın tranzit ölkə kimi rolunu artıraraq regiondakı iqtisadi əhəmiyyətini yüksəldə bilər.
İranın layihəyə ehtiyatlı yanaşmasının isə geosiyasi səbəblərlə bağlı olduğu bildirilir. Tehran yeni tranzit xəttinin İraq və Türkiyə üzərindən formalaşmasının İranın regional təsir imkanlarını müəyyən qədər azalda biləcəyindən narahatdır.
Ümumilikdə, "İnkişaf yolu" yalnız nəqliyyat layihəsi deyil, Avrasiyada yeni iqtisadi və geosiyasi bağlantılar yarada biləcək strateji təşəbbüs kimi qiymətləndirilir.
